Thực Trạng Sử Dụng Đất Canh Tác Nông Nghiệp, Phân Bón Hóa Học, Thuốc Bảo Vệ Thực Vật (Phần II)

II- Vai trò của chế phẩm sinh học Vườn Sinh Thái đối với cây trồng

Chế phẩm sinh học Vườn Sinh Thái là một dạng phân bón qua lá cao cấp nhất hiện nay dùng cho ngành nông nghiệp. Việc ứng dụng chế phẩm vườn sinh thái trong ngành trồng trọt hiên nay được coi là một giải pháp toàn diện và hiệu quả, giúp bà con tiết kiệm chi phí đầu vào từ 30-50%, tăng sức đề kháng cây trồng, hạn chế sử dụng thuốc BVTV, đồng thời tăng năng suất chất lượng cây trồng, làm cho đất tơi xốp, giảm thiểu tối đa hiện tượng mất cân bằng dinh dưỡng và thoái hóa đất. Một vấn đề nữa khi sử dụng chế phẩm vườn sinh thái cho cây trồng còn làm tăng cao hiệu quả sử dụng phân bón so với các biện pháp sử dụng phân bón hóa học qua rễ gấp nhiều lần(2-4 lần). Đó cũng là một trong những biện pháp hạn chế việc chúng ta sử dụng nhiều phân bón hóa học, thuốc BVTV…từ đó giảm thiểu tối đa ô nhiễm môi trường do sản xuất nông nghiệp gây nên.

Sau đây tôi xin được đề cập đến các lợi ích khi bà con nông dân sử dụng các dạng phân bón lá(thay thế 1 phần phân bón hóa học). Đặc biệt là đối với chế phẩm sinh học Vườn Sinh Thái.

2.1 Phân bón qua lá là gì

Là các dạng phân bón tồn tại ở dạng bột hoặc dung dịch được sử dụng để phun qua bề mặt lá. Tức là các chất dinh dưỡng sẽ được hấp thu qua các hệ thống khác nhau trên bề mặt lá như: khí khổng, thủy khổng, từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng phân bón gấp nhiều lần so với phương pháp bón phân truyền thống qua rễ.

2.2 Cơ chế hấp thu các chất dinh dưỡng qua lá

Trên bề mặt lá cây thường được phủ bởi một lớp cutin và một lớp sáp, các lớp sáp và cutin này có tác dụng bảo vệ lá khỏi các tác nhân của ngoại cảnh và độ dày của các lớp bảo vệ này có ảnh hưởng đến quá trình hấp thu các chất dinh dưỡng, nó tùy thuộc vào đặc tính sinh học của từng loại cây trồng, thậm trí là từng giai đoạn phát triển của lá. Nhìn chung khi phun các chế phẩm phân bón lá thì sự hấp thu các chất dinh dưỡng thường xảy ra theo một trong những cách sau:

*Sự xâm nhập của các chất dinh dưỡng qua lớp biểu bì của vách tế bào:

Ø Qua các lỗ nhỏ li ti trên bề mặt lớp ngoại bì và vách tế bào.

Ø Qua các thủy khổng ở giữa các vách tiếp giáp tế bào.

Ø Qua khí khổng ở giữa các tế bào bảo vệ.

*Sự xâm nhập các chất dinh dưỡng vào các không bào bên trong lá cây: các không bào(apoplast) có vai trò chứa các chất dinh dưỡng trước khi chúng được đưa vào bên trong từng tế bào. Các chất dinh dưỡng sẽ vào những không bào này sau khi xâm nhập từ bên ngoài qua lớp biểu bì lá cũng như được hấp thu từ rễ qua các mao mạch trong thân cây. Tất nhiên tốc độ và thời gian hấp thu các chất dinh dưỡng vào tế bào là khác nhau nó phụ thuộc vào kích thước phân tử, độ phân cực, dạng tồn tại của các chất dinh dưỡng là anion hay cation. Chẳng hạn những phân tử có kích thước nhỏ sẽ được hấp thụ nhanh hơn các phân tử lớn(Ure > Fe); Các cation được hấp thụ nhanh hơn anion(NH4+ > NO3-), hay những cation hóa trị một hấp thu nhanh hơn các cation hóa trị hai(H2PO4- > HPO42-)…ngoài ra quá trình này còn phụ thuộc vào các yếu tố ngoại cảnh như: nhiệt độ, ẩm độ, ánh sáng…

2.3 Tầm quan trọng của phân bón lá đối với cây trồng(lý do lựa chọn phân bón lá cao cấp: chế phẩm sinh học Vườn Sinh Thái).

*Giảm bớt gánh nặng hay áp lực hút dinh dưỡng qua bộ rễ, hạn chế ô nhiễm môi trường đất, nước, không khí.

*Cung cấp dinh dưỡng kịp thời cho cây trồng sinh trưởng, phát triển qua từng giai đoạn: khi bộ rễ không hoàn thành nhiệm vụ là hút nước và dinh dưỡng khoáng thì giải pháp bón phân qua lá là rất tối ưu. Có thể do bộ rễ bị tuyến trùng gây hại hoặc do các quá trình chăm sóc làm bộ rễ bị tổn thương làm suy giảm chức năng sinh lý do đó hạn chế việc hút và vận chuyển các chất dinh dưỡng khoáng.

*Nâng cao hiệu suất sử dụng phân bón, tiết kiệm chi phi đầu tư về phân 40-60%. Có 2 lý do cơ bản quyết định:

+ Thứ nhất: Hiệu suất khi bón phân qua lá cao hơn qua rễ: Vì trên thực tế khi sử dụng phân bón qua rễ bị ảnh hưởng từ rất nhiều yếu tố: điều kiện đất đai, khí hậu, ẩm độ, một phần dinh dưỡng bị cố định trong đất do vi sinh vật, hay do quá trình bay hơi, rửa trôi…do vậy hiệu suất bón phân qua rễ chỉ đạt khoảng 30-40% có những nơi còn thấp hơn thế. Ngoài ra vì tổng diện tích bề mặt các lá trên một cây rộng gấp 15-20 lần diện tích đất được che phủ bởi cành và lá, nghĩa là diện tích hấp thụ phân của lá rộng hơn rất nhiều so với diện tích đất trồng của một cây nên khả năng hấp thụ dinh dưỡng qua lá là rất cao lên tới 85-95%.

+ Thứ hai: Thời gian hấp thu và vận chuyển các chất dinh dưỡng nhanh hơn so với phương pháp bón phân qua rễ. Vì khi bón qua rễ các chất dinh dưỡng khoáng cần phải được hòa tan bởi các acid hữu cơ tại vùng lông hút (do rễ hoặc các vi sinh vật cộng sinh tiết ra)sau đó còn phải trải qua một quãng đường dài qua các mạch dẫn đã hóa gỗ nằm ở thân, cành mới di chuyển tới các cơ quan hấp thu và dự trữ như lá, hoa, quả. Vì vậy trong quá trình vận chuyển đó một phần dinh dưỡng sẽ bị tiêu hao gây lãng phí hơn thế nữa do quãng đường vận chuyển dài hơn nên tốn thời gian hơn.

*Bón phân qua lá chủ động tiết kiệm nước tưới cho cây trồng, đặc biệt quan trọng đối với những vùng thiếu nước, thường xuyên hạn hán, nhiễm mặn, phèn…nâng cao sức chống chịu lạnh, hạn hán…Khi cây trồng hấp thu cân bằng và đầy đủ các chất dinh dưỡng sẽ nâng cao sức chống chịu hạn, lạnh tốt hơn nhiều so với những ruộng cây trồng kém chăm sóc bởi: cây trồng khỏe mạnh, bộ rễ phát triển sâu, rộng vì vậy bộ rễ cây trồng dễ dàng hấp thu các chất dinh dưỡng khoáng và nước ở các tầng đất phía dưới ènâng cao tính chống hạn. Ngoài ra khi sử dụng phân bón qua lá có thể làm gia tăng sự hấp thu tập trung các muối khoáng vào bên trong tế bào, làm hạ điểm đông của tế bào, giúp cây trồng nâng cao sức chống chịu lạnh.

*Bón phân qua lá chủ động cung cấp các nguyên tố khoáng vi lượng thiết yếu như: Cu, Fe, Zn, Mn, Mo…mà các phương pháp bón phân truyền thống qua rễ có thể không cung cấp được.

Tóm lại để nâng cao hiệu quả kinh tế chúng ta cần tiết giảm các chi phí đầu tư, lựa chọn các dạng phân bón sinh học cao cấp(chế phẩm sinh học Vườn Sinh Thái), mục đích hướng tới một nền nông nghiệp hữu cơ bền vững, hiệu quả toàn diện, nâng cao năng suất, mà vẫn đảm bảo về yếu tố chất lượng nông sản phẩm.

Thực Trạng Sử Dụng Đất Canh Tác Nông Nghiệp, Phân Bón Hóa Học, Thuốc Bảo Vệ Thực Vật (Phần I)

Thực trạng sử dụng đất canh tác nông nghiệp, phân bón hóa học, thuốc BVTV

Những góc nhìn sâu sắc nhất về thực trạng sử dụng đất canh tác nông nghiệp, phân bón hóa học, thuốc BVTV tại Việt Nam, những thách thức về vấn đề an ninh lương thực, an sinh xã hội của Quốc gia sẽ được phân tích và lấy dẫn chứng bằng những con số cụ thể.

Ngoài ra những giải pháp được xem là tối ưu, toàn diện nhằm khắc phục thực trạng sử dụng lãng phí phân bón hóa học, thuốc BVTV sẽ được phân tích, đánh giá dưới góc nhìn chuyên môn một cách chi tiết nhất. Xin mời bà con nông dân cùng các độc giả quan tâm đọc và suy ngẫm.

Với tất cả những tâm huyết cho ngành nông nghiệp cùng với thực trạng ngành nông nghiệp ở Việt Nam đang trong tình trạng báo động, đặc biệt trong những năm gần đây tình hình sử dụng đất canh tác, phân bón hóa học, thuốc BVTV được bà con nông dân tại các vùng miền trên cả nước sử dụng tràn lan không theo quy trình kỹ thuật đã có ảnh hưởng rất tiêu cực tới môi trường, tới an sinh xã hội. Sau đây tôi xin đề cập tới 2 vấn đề lớn, để quý bà con cùng các độc giả có cách nhìn tổng quát về vấn đề này./

I- Thực trạng đất canh tác nông nghiệp của Việt Nam

Hiện nay diện tích đất nông nghiệp ở nước ta đang bị thu hẹp dần qua từng năm (Tính đến năm 2010 giảm hơn 170.000ha, diện tích đất canh tác Việt Nam vào loại thấp nhất thế giới chỉ khoảng 0,12%). Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên đó là: Do quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa quá nhanh, đặc biệt những năm gần đây hàng loạt những sân golf xây dựng làm cho đất đai bị hủy diệt (những năm gần đây, các sân golf rộng lớn từ 18-24 thậm chí tới 36 - 42 lỗ có diện tích rộng trên vài chục ha xuất hiện một cách ồ ạt. Người ta chặt cây rừng, san ủi hàng triệu khối đất đá, thay đổi địa hình, phá vỡ cảnh quan tự nhiên để cho ra đời nhiều “điểm đến xanh”, “thiên đường xanh”… mà ẩn dấu phía sau là những mảng xám, màu đen gây hại cho môi sinh, xã hội). Ngoài ra do nhu cầu về sử dụng năng lượng nên chúng ta đã đẩy mạnh việc xây dựng hàng loạt các công trình thủy điện, hồ tích nước làm ảnh hưởng trực tiếp cũng như gián tiếp đến các diện tích đất nông nghiệp đang canh tác(các công trình này làm ngập các thung lũng, các diện tích cây trồng đang canh tác…). Đó là chưa kể đến một phần diện tích đất nông nghiệp bị chuyển đổi mục đích sử dụng vào ngành nuôi trồng thủy sản.

Tất cả các vấn đề trên ảnh hưởng trực tiếp đến các vấn đề an ninh lương thực, an sinh xã hội…vì hàng năm dân số nước ta tăng bình quân 1 triệu người. Tuy trước mắt chúng ta vẫn là nước xuất khẩu lương thực khá ổn định, an ninh lương thực quốc gia chưa phải là điều đáng quan ngại. Nhưng cứ với tốc độ chuyển đổi đất như hiện nay đó cũng chính là thách thức lớn của ngành nông nghiệp Việt Nam trong những năm tới.

Nhu cầu lương thực của cả nước năm 2010 là 42 triệu tấn (tăng 5 triệu so với năm 2005). Với diện tích gieo trồng lúa hiện nay là 7,15 triệu ha thì có thể đạt sản lượng 39-40 triệu tấn thóc (hệ số sử dụng đất trồng 1,8). Như vậy không đáp ứng được nhu cầu lương thực. Trong khi đó, để đảm bảo đến năm 2015 vẫn giữ được diện tích trên là một khó khăn lớn trước sức ép tăng dân số và sức ép về công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Trước những thách thức trên để tăng sản lượng, chúng ta bắt buộc phải năng suất bằng cách nâng cao trình độ thâm canh, sử dụng ngày càng nhiều phân bón hóa học, thuốc BVTV. Việt Nam là nước sử dụng phân bón hóa học vào hạng cao nhất thế giới dẫn đến tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng. Bởi vậy làm thế nào vừa nâng cao sản lượng vừa đảm bảo vấn đề môi trường là một công việc mà ngành nông nghiệp nước ta đang phải đối mặt giải quyết.

Cũng do quá trình thâm canh nên hàng năm Tổng lượng phân bón các loại sử dụng ở Việt Nam xấp xỉ 7,7 triệu tấn. Tuy nhiên thực tế cho thấy việc sử dụng phân bón chỉ được trên 40% hiệu suất. Ở một số vùng tỷ lệ này còn thấp hơn chỉ khoảng 10-20%. Tức là hàng năm chúng ta mất khoảng 4,62 triệu tấn phân bón, đó chính là một con số rất lãng phí. Trong khi đó tình hình sử dụng thuốc BVTV ở nước ta tăng từng năm, hàng năm lượng thuốc BVTV được sử dụng khoảng 200.000-250.000 tấn. Đặc biệt hầu hết các loại thuốc BVTV ở nước ta đang sử dụng đều phải nhập khẩu từ nước ngoài (Phân bón và thuốc BVTV nước ta nhập khẩu hàng năm khoảng 1,3 tỷ USD).

Trước thực trạng trên đã có rất nhiều giải pháp được đưa ra nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng phân bón, giảm chi phi đầu tư cho bà con nông dân như: sử dụng phân bón và luân canh cây trồng hợp lý, hạn chế mất cân bằng dinh dưỡng trong đất, kết hợp bón phân hữu cơ,..Đặc biệt Việc đưa nhanh tiến bộ khoa học kỹ thuật trong công nghệ sản xuất phân bón đang là vấn đề đặt lên hàng đầu. Theo đó, giải pháp sử dụng phân bón sinh học, vi sinh học để nâng cao hiệu suất sử dụng phân bón, giảm chi phí sản xuất được bà con nông dân nhiệt tình hưởng ứng.